Katten weren uit de tuin lukt het best door meerdere maatregelen tegelijk in te zetten: een bodem die oncomfortabel aanvoelt, een geur die katten niet lusten en een fysieke drempel bij de toegang. Een los trucje werkt zelden blijvend, zeker niet als een kat je tuin al als vast rondje heeft opgenomen. Hieronder vind je negen diervriendelijke manieren, plus wat je kunt doen als geen van die middelen helpt.
Waarom een kat juist jouw tuin uitkiest
Een kat denkt niet in kadastrale grenzen. Het territorium van een vrij rondlopende kat kan honderden meters groot zijn en loopt dwars door de tuinen van meerdere buren heen. Daardoor vindt de overlast vaak niet plaats op het erf van de eigenaar van de kat, maar bij jou, terwijl de gemeente op privéterrein meestal niets kan doen. Katten komen af op losse grond om in te krabben, op warme plekken zoals een border in de zon, en op geuren van andere katten die er al zijn geweest. Katten weren uit de tuin lukt daarom het best door die drie dingen stuk voor stuk minder aantrekkelijk te maken.
Katten weren uit de tuin met de juiste bodembedekking
Katten krabben en doen hun behoefte het liefst in losse, graafbare grond. Verander die ondergrond en een groot deel van de aantrekkingskracht verdwijnt vanzelf. Grind, split, leisteen en boomschors voelen voor een kattenpoot onprettig aan, net als grove houtsnippers in de tuin, die bovendien ook onkruid onderdrukken. Cacaodoppen worden vaak genoemd omdat de geur katten niet aanstaat, maar let op: deze schil bevat theobromine en is giftig voor honden. Gebruik cacaodoppen dus niet als er ook honden in of rond de tuin komen, en kies in dat geval voor schors of grind.
Tip: leg bodembedekking vooral neer op de plekken waar een kat het liefst zit, zoals verse plantvakken of een pas omgespitte moestuinbed, want dat zijn de meest aantrekkelijke graafplekken.
Planten die katten liever vermijden
Sommige planten geven een geur af die katten actief ontwijken, zonder dat het dier er last van heeft. Lavendel, rozemarijn, citroenmelisse en bieslook werken op die manier, net als de plant die wel “kattenschrik” wordt genoemd (Coleus canina). Ook ooievaarsbek en polei staan bekend als planten die katten mijden. Plant ze rond de rand van een border of tussen groentebedden, zodat katten al bij het betreden van die zone een geur ruiken die ze niet aanstaat.
Een stekelige haag houdt katten op afstand
Wil je een hele strook afschermen, dan werkt een haag van rozen of meidoorn goed als natuurlijke barrière. Katten lopen niet graag door stekelig gebladerte en kiezen dan een andere route. Dit werkt vooral goed langs een schutting of erfgrens waar katten nu overheen springen, en combineert goed met geurende planten eronder.
Fysieke barrières die de toegang blokkeren
Waar bodembedekking en planten niet voldoende zijn, helpt een fysieke drempel. Een raamwerk van bamboestokken boven een moestuinbed voorkomt dat een kat er met zijn volle gewicht op kan springen, omdat de stokken net onder de pootjes meegeven. Gaas over zaaibedden werkt vergelijkbaar, en puntstrips op de rand van een schutting of muur zorgen dat een kat daar niet meer overheen loopt zonder dat het dier gewond raakt.
- Meet de lengte van het bed en kies tonkinstokken die er ruim overheen passen.
- Knoop de stokken kruiselings aan elkaar, ongeveer om de 25 tot 30 centimeter.
- Voeg een diagonale stok toe voor extra stevigheid van het raamwerk.
- Plaats het geheel zo’n 15 centimeter boven de grond, op steunen of korte paaltjes.
- Controleer na een paar weken of het raamwerk nog stevig vaststaat, zeker na regen en wind.
Voor schuttingen en lage muren zijn kunststof puntstrips te bevestigen met schroeven of kit. Ze zijn niet scherp genoeg om te verwonden, maar wel onprettig genoeg om een kat ervan te weerhouden er overheen te klimmen.
Water en geluid als schrikeffect
Een plotselinge waterstraal of een piepend geluid schrikt een kat harder af dan een geur die ze gewoon kunnen vermijden. Een tuinsproeier met bewegingssensor spuit automatisch water zodra er beweging wordt gedetecteerd, zonder dat jij erbij hoeft te zijn. Ultrasone kattenverjagers werken met geluid boven de 20.000 Hz, een toon die mensen niet horen maar katten wel als onaangenaam ervaren. De werking en het bereik verschillen per model, dus check vooraf de specificaties voordat je iets aanschaft.
| Type verjager | Bereik | Dekking | Prijsindicatie |
|---|---|---|---|
| Ultrasone verjager, richtingsgevoelig | 8-15 meter | – | €29,99 – €49,95 |
| Ultrasone verjager, 360 graden | tot 20 meter | 100-144 m² | €39,95 – €69,95 |
| Sproeier met bewegingssensor | circa 7-9 meter | – | €40 – €80 (indicatie) |
De bedragen in de tabel zijn een indicatie en kunnen per winkel en model verschillen. Let bij een buitenmodel ook op de waterdichtheid, want een sproeier of verjager staat het hele jaar door buiten in weer en wind.
Sterke geuren die katten afschrikken
Naast planten kun je ook losse geurstoffen inzetten. Azijn, knoflooksap, citroenschillen en koffiedik of koffieprut zijn geuren die katten liever mijden. Strooi of sproei ze op de plekken waar de kat het vaakst komt, bijvoorbeeld langs de rand van een border of bij de ingang van de tuin. Het nadeel is dat regen de geur snel wegspoelt, dus je zult dit regelmatig moeten herhalen, vooral na een bui.
Als katten weren niet lukt wat zegt de wet
Lukt het niet om een kat te weren met bovenstaande middelen, dan speelt er vaak een structureel probleem met een kat van de buren. Volgens artikel 179 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is de bezitter van een dier aansprakelijk voor de schade die het dier veroorzaakt, dus ook voor vertrapte planten of een omgewoelde border. De gemeente kan bij aanhoudende overlast de Algemene Plaatselijke Verordening inzetten, maar die regelt vooral de openbare ruimte en biedt weinig houvast voor overlast op privéterrein. Een vangkooi plaatsen mag trouwens niet zomaar: op grond van het Besluit beheer en schadebestrijding dieren zijn vangkooien alleen toegestaan bij erkende schadebestrijding, niet bij gewone overlast van een loslopende huiskat.
In de praktijk werkt buurtbemiddeling vaak sneller dan een juridisch traject. Volgens Univé wordt in meer dan 70 procent van de gevallen het probleem via buurtbemiddeling opgelost, bijvoorbeeld door samen afspraken te maken over een kattenluik met tijdslot of een stukje tuin dat je afschermt. Pas als dat niets oplevert, is de gang naar de gemeente of uiteindelijk de civiele rechter een optie. Meer achtergrond over de juridische kant van loslopende katten en overlast staat in de beleidsverkenning van de Tweede Kamer over loslopende katten. Overigens gelden ook voor jezelf regels rond geluid en overlast richting de buren, zoals beschreven op de pagina over tot hoe laat je mag klussen volgens het burenrecht.
Bescherm ook de vogels in je tuin
Een kat die vrij rondloopt, is ook een bedreiging voor vogels die in je tuin broeden of foerageren. Hang een nestkastje daarom hoog genoeg op, minstens anderhalve meter boven de grond en uit de buurt van takken waar een kat makkelijk overheen kan klimmen. Een voederplek plaats je bij voorkeur vrij in het zicht, zodat vogels een kat op tijd zien aankomen, en niet vlak tegen een border of haag waar een kat zich kan verschuilen. Meer tips over soorten en voeding vind je op de pagina over vogels in de tuin, die goed te combineren zijn met de maatregelen om katten te weren.
Begin met de goedkoopste en makkelijkste aanpassingen, zoals bodembedekking en een paar geurende planten, en bouw van daaruit op naar barrières of techniek als dat nodig blijkt. Houd bij of een maatregel echt werkt voordat je overstapt op iets nieuws, want wat bij de ene kat werkt, laat de volgende onverschillig. Trekt het probleem zich niets aan van al je inspanningen, dan is een goed gesprek met de buren vaak nog steeds de snelste weg naar een oplossing.
Veelgestelde vragen
Er is geen enkel middel dat bij elke kat werkt, want elk dier reageert anders op geur, geluid of een andere ondergrond. De meeste tuinbezitters hebben het meeste succes met een combinatie, bijvoorbeeld een onaantrekkelijke bodembedekking samen met een geurende plant en een fysieke barrière bij de toegang.
Cacaodoppen werken redelijk goed tegen katten, maar zijn giftig voor honden door de theobromine die erin zit. Gebruik ze dus niet als er ook honden in of rond de tuin komen, en kies anders voor schors, grind of houtsnippers.
Nee, vangkooien mogen volgens het Besluit beheer en schadebestrijding dieren alleen worden ingezet bij erkende schadebestrijding, niet bij gewone overlast van een loslopende kat. Voor overlast is de route via buurtbemiddeling of de gemeente de juiste weg.
De gemeente kan alleen optreden op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening, en die regelt vooral overlast in de openbare ruimte. Op jouw eigen privéterrein kan de gemeente meestal niet handhaven, waardoor buurtbemiddeling vaak de snellere en effectievere route is.
Ja, volgens artikel 179 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek is de bezitter van een dier aansprakelijk voor de schade die het dier veroorzaakt. Dit geldt ook als de kat zonder opzet een border vertrapt of een plant beschadigt bij de buren.
