Wil je straks volop voorjaarsbloemen in de tuin? Dan plant je de bollen nu, in de herfst. Tulpen, narcissen, krokussen en hyacinten hebben een koude periode van weken nodig voordat ze in het voorjaar uitlopen, en die kou krijgen ze alleen als de bollen op tijd de grond in gaan.
Wanneer plant je bloembollen voor voorjaarsbloemen in de tuin
De beste periode om bloembollen te planten loopt van half september tot eind november, zolang de grond niet bevroren is. Bollen hebben zo’n 12 tot 16 weken kou nodig om straks goed te kunnen bloeien. Plant je te vroeg, dan loopt de bol al uit voordat de winter goed en wel begonnen is. Plant je te laat, dan is er te weinig tijd voor wortelgroei en valt de bloei in het voorjaar tegen.
Voorjaarsbloeiende planten komen, afhankelijk van de soort, tussen maart en juni in bloei. Hoe vroeger je plant, hoe meer kans de bol krijgt om stevig te wortelen voordat de vorst invalt. Kies een plek met goed gedraineerde grond, want bollen die in natte, verdichte grond blijven staan, rotten eerder dan dat ze bloeien.
Test voordat je gaat planten de pH-waarde van je grond. De meeste bolgewassen groeien het best in licht zure tot neutrale grond, tussen pH 6 en 7. Is je grond erg zwaar of kleiig, werk er dan compost of een laag houtsnippers in de tuin doorheen om de structuur te verbeteren en water beter te laten wegzakken.
De beste bollen voor vroege en late voorjaarsbloemen in de tuin
Niet alle bollen bloeien tegelijk. Door vroege en late bloeiers te combineren, heb je van januari tot in juni kleur in de border. De plantdiepte verschilt per soort en hangt grotendeels af van de grootte van de bol: reken op twee tot drie keer de hoogte van de bol als vuistregel.
| Soort | Bloeiperiode | Plantdiepte | Prijsindicatie |
|---|---|---|---|
| Sneeuwklokje | Januari-februari | 5-7 cm | Vanaf circa € 5,- per 20 stuks |
| Krokus | Februari-maart | 5-8 cm | Vanaf circa € 6,- per 25 stuks |
| Narcis | Maart-april | 12-15 cm | Vanaf circa € 8,- per 15 stuks |
| Hyacint | Maart-april | 12-15 cm | Vanaf circa € 7,- per 10 stuks |
| Tulp | Maart-mei | 10-15 cm | Vanaf circa € 6,- per 20 stuks |
| Kievitsbloem | April-mei | 10 cm | Circa € 7,95 per 30 stuks |
| Allium | Mei-juni | 15-20 cm | Circa € 6,95 per 20 stuks |
Vroege bloeiers vanaf eind januari
Toverhazelaar, kerstroos, winterjasmijn en de eerste sneeuwklokjes zijn vaak de allereerste voorjaarsbloemen in de tuin. Ze bloeien nog voordat de winter goed voorbij is en geven de tuin precies op het goede moment weer kleur, als er verder nog weinig groeit.
Late bloeiers tot in juni
Allium en late tulpen zorgen ervoor dat de bloei doorloopt tot in juni. Een gemengde zak van dertig bollen met een omtrek van 11 tot 12 centimeter geeft al snel zestig dagen kleur in de border, en is een makkelijke manier om verschillende bloeitijden te combineren zonder zelf te hoeven puzzelen.
Bloembollen planten in zes stappen
Het planten zelf is simpel werk, maar de volgorde maakt verschil voor hoe mooi de bloei straks wordt.
- Kies een plek met voldoende zon en goed gedraineerde grond.
- Verwijder onkruid en losse stenen uit de border voordat je gaat graven.
- Graaf een gat ter grootte van twee tot drie keer de hoogte van de bol.
- Plaats de bol met de punt naar boven en vul het gat aan met grond.
- Druk de grond licht aan, zonder de bol te beschadigen.
- Geef bij droog najaarsweer een keer water, daarna heeft de bol geen extra verzorging meer nodig tot het voorjaar.
Tip: plant bollen in groepjes van tien tot vijftien stuks bij elkaar in plaats van los verspreid. Een border met bosjes bollen oogt veel voller dan dezelfde hoeveelheid bollen die netjes op een rijtje staan.
Vroege voorjaarsbloemen als eerste voedsel voor bijen
Na de winterslaap hebben wilde bijen meteen voedsel nodig, en in januari en februari is er in de meeste tuinen nog weinig te vinden. Krokussen, sneeuwklokjes en toverhazelaar bloeien precies op dat moment en zijn met hun open bloemvorm goed toegankelijk voor bijen. Gevulde tulpen en dichte hyacintenrassen zien er weliswaar vol uit, maar bieden insecten veel minder nectar en stuifmeel omdat de bloemvorm dichter is.
Uit onderzoek van Milieu Centraal blijkt dat een kwart van de Nederlandse tuinbezitters bewust planten kiest die goed zijn voor bijen, vlinders en andere insecten. Wil je daar zelf in meegaan, kies dan bij de aanschaf van bollen voor enkelvoudige bloemvormen en meng ze met winterharde vaste planten die later in het seizoen doorbloeien, zodat er van vroege lente tot in de herfst iets te halen valt voor insecten.
Ook struiken dragen bij: vlier bloeit in mei en juni en meidoorn van april tot mei, en beide zijn met hun bloesem en latere bessen goed voor zowel insecten als vogels in de tuin.
Gifvrij en inheems bollen kweken
Bloembollen worden van oudsher vaak chemisch behandeld tegen schimmels en insecten, maar dat is niet altijd nodig. Kies voor biologisch geteelde bollen als je gifvrij wilt tuinieren, en laat chemische bestrijdingsmiddelen tegen bijvoorbeeld bolrot achterwege. Een goede afwatering en niet te dicht op elkaar planten voorkomen al veel problemen zonder dat er een middel aan te pas hoeft te komen.
Naast de bekende gecultiveerde bolgewassen zijn er ook inheemse voorjaarsbloeiers die van nature in Nederland voorkomen, zoals de wilde narcis en de kievitsbloem. Deze soorten zijn beter aangepast aan het Nederlandse klimaat, hebben minder verzorging nodig en passen qua ecologische waarde net iets beter bij een tuin die ook ruimte biedt aan insecten en vogels.
Onderhoud na de bloei
Zodra de bloemen zijn uitgebloeid, is de verleiding groot om meteen op te ruimen, maar het blad heeft dan nog werk te doen. Laat het blad staan tot het vanzelf geel wordt en verwelkt, dat duurt gemiddeld zo’n zes weken. In die periode haalt de bol via het blad voedingsstoffen binnen die nodig zijn voor de bloei van volgend jaar.
- Knip alleen de uitgebloeide bloemstengel weg, niet het blad.
- Maai het gazon pas als bolgewassen die ertussen staan volledig zijn afgestorven.
- Bemest licht na de bloei als de grond arm is, zie ook een jaarschema voor wanneer je de tuin bemesten het beste kunt plannen.
- Verplant bollen pas als het blad helemaal weg is, dan zijn ze het minst kwetsbaar.
Regels bij het planten van bollen en struiken
Voor het planten van bloembollen zelf heb je geen vergunning nodig, die groeien onder het maaiveld en vallen niet onder bouw- of kapregels. Plant je er grotere struiken of een boom bij om de voorjaarsbloemen een decor te geven, dan gelden er wel regels die per gemeente verschillen. Veel gemeenten eisen een kapvergunning als je een boom met een bepaalde stamomtrek later wilt verwijderen, en voor de hoogte van een erfafscheiding of border-afbakening gelden vaak eigen richtlijnen. Check dit vooraf bij je gemeente, vooral als je kiest voor groenblijvende bomen voor een kleine tuin die flink kunnen doorgroeien.
Wil je de border na het bollenseizoen verder inrichten, kijk dan ook naar de checklist om je tuin winterklaar te maken, zodat de rest van de tuin net zo goed voorbereid de winter in gaat als je bollen.
Praktisch advies voor een kleurrijk voorjaar
Plant dit najaar een mix van vroege en late bollen, houd de juiste plantdiepte aan en kies waar mogelijk voor open bloemvormen die ook insecten iets te bieden hebben. Laat na de bloei het blad met rust en je plukt er volgend jaar opnieuw de vruchten van.
Veelgestelde vragen
Zolang de grond niet bevroren is, kun je nog planten, maar na eind november neemt de kans op een goede bloei af. Bollen hebben minimaal 12 tot 16 weken kou nodig om goed te kunnen bloeien, dus hoe later je plant, hoe korter die periode wordt.
Sneeuwklokjes, krokussen en de toverhazelaar laten zich vanaf eind januari al zien. Daarna volgen narcissen en hyacinten, en pas vanaf eind maart komen de meeste tulpen in bloei.
Nee, laat het blad gewoon staan tot het vanzelf geel wordt en verwelkt, dat duurt ongeveer zes weken. De bol haalt in die periode voedingsstoffen uit het blad om volgend jaar weer te kunnen bloeien.
Een deel van de vroege bollen, zoals krokussen en sneeuwklokjes met open bloemvorm, levert nectar en stuifmeel voor de eerste bijen na de winterslaap. Gevulde tulpen en hyacinten zijn minder toegankelijk, dus voor insecten is een mix met open bloemvormen het meest waardevol.
Voor bloembollen zelf is geen vergunning nodig. Plant je er grotere struiken of bomen bij, dan kan je gemeente wel een kapvergunning eisen bij verwijdering ervan later, en gelden er soms regels voor de hoogte van een border- of erfafscheiding.
